Transport drogowy w Polsce reguluje dziesiątki ustaw, rozporządzeń, umów i konwencji międzynarodowych oraz rozporządzeń, decyzji i dyrektyw UE. Do najważniejszych przepisów należy  ustawa o transporcie drogowym, która z dniem 1 stycznia 2012 r. przeobraziła zasady i tryb   odpowiedzialności przewoźnika drogowego, kierowcy, nadawcy towaru, spedytora i zarządzającego transportem. Nie bagatelną rolę mają tu też rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009, 1072/2009 i 1073/2009 z 21 października 2009 r., ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego w zakresie przewozu rzeczy i osób o czy była mowa szerzej w aktualnościach z 4 grudnia 2011 roku. Na podstawie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 244, poz. 1454) poszerza się dwukrotnie katalog podmiotów jakie będą ponosiły odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Z dniem 1 stycznia 2012 r. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, funkcjonariusze Policji, funkcjonariusze celni, funkcjonariusze Straży Granicznej i inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy poza nakładaniem kar na: przedsiębiorców i inne podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców, będą uprawnieni do karania osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym. Zgodnie z ustawą podmiotami wykonującymi czynności związane z przewozem drogowym są w szczególności: spedytorzy, nadawcy, odbiorcy, załadowcy, organizatorzy wycieczek, organizatorzy transportu i operatorzy publicznego transportu zbiorowego. Na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 5 dodanego ww. ustawą do ustawy o transporcie drogowym podmioty wykonujące czynności związane z przewozem drogowym podlegają karze pieniężnej nakładanej w drodze decyzji administracyjnej w wysokości do 40000 zł. Nowelizacji ustawy przewidziała też kary w art. 92 ust. 1 ustawy, dla kierującego w formie  grzywny w wysokości do 2000 zł – wykaz naruszeń za jakie zostanie ukarany kierowca znajduje się w załączniku nr 1 do ustawy. Ustawa po raz pierwszy przewidziała też odpowiedzialność osoby zarządzającej transportem drogowym o jakiej mowa w art. 4 rozporządzenia 1071/2009, a także każdej innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego lub dopuściła, chociażby nie umyślnie, do powstania takich naruszeń. Osoba ta podlega karze na tej samej zasadzie co kierujący, a wykaz naruszeń za jakie zostanie ukarana znajduje się w załączniku nr 2 do ustawy. POZYTYWY Ustawa oprócz poszerzenia katalogu podmiotów jakie będą podlegały karze, wprowadziła pozytywne zmiany poprzez zmniejszenie kary jakie będzie mógł otrzymać przewoźnik drogowy. W trakcie kontroli drogowej suma kar jaką może otrzymać przewoźnik zmniejszy się od 1 stycznia 2012 roku z 15000 zł do 10000 zł – zgodnie z art. 92a ust. 2 ustawy. Zmniejszeniu podlegają też kary z kontroli wewnętrznych u mniejszych przewoźników i tak przewoźnik zatrudniający lub zlecający przewozy kierowcom jakich średnio jest do 10-iu w okresie 6 miesięcy poprzedzającym rozpoczęcie kontroli zgodnie z art. 92a ust. 3ustawy, będzie mógł otrzymać karę w maksymalnej wysokości 15000 zł, do końca grudnia 2011 r. kara ta wynosi 30000 zł.


Liczba kierowców

do 10

od 11 do 50

od 51 do 250

powyżej 251

Suma kar do grudnia 2011 roku

30000 zł

30000 zł

30000 zł

30000 zł

Suma kar od 1 stycznia 2012 roku

15000 zł

20000 zł

25000 zł

30000 zł

Wskazana powyżej ustawa wprowadziła także, nowe przesłanki wyłączające odpowiedzialność przewoźnika drogowego o jakich mowa w art. 92b ust. 1 ustawy, zgodnie z brzmieniem przepisu „Nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynków, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewni: właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenie przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów … rozporządzenia 561/06, 3821/85 i umowy AETR oraz prawidłowe zasady wynagradzania, nie zawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzeń … lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.”  Na podstawie art. 92b ust. 2 ustawy za wskazane powyżej naruszenia przepisów odpowiada kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń. Kolejnym przepisem, który zwalnia z odpowiedzialności jest art. 92c ust. 1 ustawy, zgodnie z brzmieniem przepisu „Nie wszczyna się postępowań w sprawie nałożenia kary pieniężnej … na wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem, a postępowania wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na postanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewóz została nałożona kara przez inny uprawniony organ.” NAJWAŻNIEJSZE Do grudnia 2011 r. przewoźnik krajowy ma obowiązek zapłacić karę w terminie 21 dni od dnia otrzymania decyzji o karze, bez względu na fakt czy złożył od niej odwołania czy też nie – decyzji o karze nadawany jest z mocy ustawy rygor natychmiastowej wykonalności. Taka sama zasada jest przewidziana m.in. w ustawie o drogach publicznych czy w ustawie – Prawo wodne. Jednak od 1 stycznia 2012 r. wszystko diametralnie się zmienia i przewoźnik krajowy oraz podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym będą mieć obowiązek zapłacenia kary z chwilą gdy stanie się ona ostateczna. Decyzja staje się ostateczna gdy nie zostanie złożone od decyzji o nałożeniu kary odwołanie w terminie 14 dni. Wobec powyższego obowiązek zapłaty kary został przesunięty z 21 dni od dnia otrzymania kary np. z Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego do 30 dni od dnia otrzymania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego – co może mieć miejsce i kilka miesięcy po dniu złożenia odwołania. Ale to nie wszystko. Ustawodawca poszedł dalej i zapisał w ustawie o transporcie drogowym konstrukcję prawną jaka jest ewenementem w polskim porządku prawnym i czyni wyłom od zasad obowiązujących w prawie administracyjnym, a mianowicie zgodnie z art. 93 ust. 2 ustawy – „Decyzja ostateczna … staje się wykonalna po upływie 30 dni od dnia doręczenia, jeżeli strona nie wniesie skargi na decyzję do właściwego sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi decyzja staje się wykonalna z chwilą: odrzucenia skargi, cofnięcia skargi lub wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia o oddaleniu skargi.” Kierując się doświadczeniem na temat czasochłonności postępowań administracyjno – sądowych można mieć pewność, że taki zapis spowoduje, że kary będą płacone nie jak dotychczas w terminie 21 dni od otrzymania kary, lecz po kilkunastu miesiącach lub latach jeśli podmiot ukarany złoży odwołanie od decyzji, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Na zakończenie można dodać, że od 1 stycznia 2012 roku funkcjonariusze Policji nie będą już nakładać kar w drodze decyzji administracyjnych na polskich przewoźników, a jedynie będę sporządzać protokół na podstawie którego już właściwy miejscowo Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wyda decyzję administracyjną – zgodnie z art. 93 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym.   Sebastian Chwalibogowski s@chwalibogowski.pl (0) 697-697-998

Закон о дорожном транспорте. Ст. 92. 1.      1. Управляющий (автотранспортным средством), выполняющий автоперевозку с нарушением обязанностей или условий автоперевозки, подлежит штрафу в сумме до 2.000 злотых.  2. Перечень нарушений, о которых говорится в ч.1, а также сумма штрафов за отдельные нарушения, указаны в приложении № 1 к закону. Штраф может быть опротестован в 7-дневный срок  (ст. 101§1 КоАП) в районном суде, на территории действия которого был назначен. Закон о дорожном транспорте  Ст. 92а. 1. Субъект экономической деятельности, выполняющий автотранспортную перевозку или другие действия связанные с этой перевозкой с нарушением обязанностей или условий автотранспортной перевозки, подлежит штрафу в сумме от 50 злотых до 10.000 злотых за каждое нарушение. 6. Перечень нарушений или условий, о которых говорится в ч. 1, а также суммы штрафов за отдельные нарушения, определены в приложении № 3 к Закону Управляющий Субъект экономической деятельности, выполняющий автотранспортную перевозку.

Закон о дорожном транспорте. Ст. 92. 1.      1. Управляющий (автотранспортным средством), выполняющий автоперевозку с нарушением обязанностей или условий автоперевозки, подлежит штрафу в сумме до 2.000 злотых.  2. Перечень нарушений, о которых говорится в ч.1, а также сумма штрафов за отдельные нарушения, указаны в приложении № 1 к закону. Штраф может быть опротестован в 7-дневный срок  (ст. 101§1 КоАП) в районном суде, на территории действия которого был назначен. Закон о дорожном транспорте  Ст. 92а. 1. Субъект экономической деятельности, выполняющий автотранспортную перевозку или другие действия связанные с этой перевозкой с нарушением обязанностей или условий автотранспортной перевозки, подлежит штрафу в сумме от 50 злотых до 10.000 злотых за каждое нарушение. 6. Перечень нарушений или условий, о которых говорится в ч. 1, а также суммы штрафов за отдельные нарушения, определены в приложении № 3 к Закону.Управляющий Субъект экономической деятельности, выполняющий автотранспортную перевозку .